The Physiology of Marriage, Honoré de Balzac

View previous topic View next topic Go down

The Physiology of Marriage, Honoré de Balzac

Post by Νικολέτα Μποντιόλη on Mon 10 Jul 2017, 4:29 am

Honoré de Balzac
The Physiology of Marriage (Physiologie du mariage)
σελ. 358
Johns Hopkins University Press,1997
ISBN 0801855500 (ISBN13: 9780801855504)




Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε στα τέλη του 1829 και είναι μια καυστική σάτιρα γύρω από τα θέματα του γάμου, μια πραγματεία γραμμένη από την σκοπιά ενός άνδρα που συμβουλεύει τους συζύγους για τους τρόπους και τις μεθόδους με τις οποίες θα αποφύγουν να γίνουν "Μινώταυροι" ή πιο απλά κερατάδες. Για τα δεδομένα της εποχής μας είναι τόσο σεξιστικό που καταντά ανυπόφορο. Και στην εποχή του ωστόσο δεν έκανε ιδιαίτερα καλή εντύπωση στο γυναικείο αναγνωστικό κοινό.
Δεν αποτελούν ωστόσο όλες οι γυναίκες το αντικείμενο της μελέτης του. Από το σύνολο του γυναικείου πληθυσμού μόνο εκείνες που φέρουν ορισμένα χαρακτηριστικά αξίζει να ενταχθούν στην γυναικεία συνομοταξία:
"Από τη δική μας σκοπιά κι από την πλευρά εκείνων στους οποίους αυτό το έργο απευθύνεται, η γυναίκα αποτελεί μια σπάνια ποικιλία του ανθρώπινου είδους, και τα βασικά της χαρακτηριστικά οφείλονται στις ιδιαίτερες φροντίδες των ανδρών για την καλλιέργειά τους - χάρη στη δύναμη του χρήματος και την ηθική ζέση του πολιτισμού!
Γενικά την αναγνωρίζεις από την λευκότητά της, την λεπτότητα και την απαλότητα της επιδερμίδας της. Αγαπά την καθαριότητα. Τα δάκτυλά της δεν ανέχονται παρά μόνο τα πιο απαλά, μαλακά και αρωματισμένα αντικείμενα. Σαν την ερμίνα, κάποτε, πεθαίνει από τη λύπη της αν δει την λευκή της τουνίκ λερωμένη. Λατρεύει να πλέκει τα μαλλιά της και να τα κάνει να αναδίδουν τα πιο γοητευτικά αρώματα, να βουρτσίζει τα ροδαλά της νύχια, να τα λιμάρει σε σχήμα αμυγδαλωτό και συχνά μπανιάρει τα λεπτά της μέλη.
Κοιμάται μόνο στα πιο μαλακά στρώματα, στους πιο αναπαυτικούς καναπέδες και γενικά προτιμά να παίρνει την οριζόντια στάση. Μιλάει με εξαιρετική ευφράδεια, δεν καταπιάνεται ποτέ με βαριές δουλειές όμως παρά την προφανή της αδυναμία υπάρχουν βάρη τα οποία σηκώνει με απίστευτη ευκολία. Αποφεύγει τον δυνατό ήλιο και αξιοποιεί διάφορα αξεσουάρ για φυλαχθεί από αυτόν. Για εκείνη το περπάτημα είναι εξαντλητικό. Τρώει άραγε; Αυτό παραμένει μυστήριο. Κάνει τις ανάγκες των άλλων πλασμάτων; Άγνωστο.
Παρ' όλο που είναι υπέρ το δέον περίεργη, μπορείς εύκολα να την εντυπωσιάσεις με την μυστικοπάθεια, και η διανοητική της κατάσταση συνεχώς την ωθεί προς το άγνωστο. Η θρησκεία της είναι η αγάπη. Πάντα θέλει να ικανοποιεί αυτόν που αγαπά. Το να την αγαπούν είναι ο σκοπός της, να προκαλεί τον πόθο με κάθε της χειρονομία. Το μόνο της όνειρο είναι να λάμπει και κινείται μονάχα μέσα σε έναν κύκλο με χάρη και κομψότητα".



Μα θα αναρωτηθεί κάποιος, τί γίνεται με όλες τις υπόλοιπες γυναίκες που δεν πλησιάζουν αυτό το πρότυπο; Είναι ουρακοτάγκες, απαντά ο συγγραφέας, δεν ανήκουν στο ανθρώπινο είδος:
"Το πρόσωπό τους είναι καμμένο, καφετί από τον ήλιο και ο λαιμός τους ζαρωμένος σαν της γαλοπούλας. Είναι καλυμμένες με κουρέλια, έχουν τραχιά φωνή και μηδενική εξυπνάδα. Σκέφτονται μονάχα το καθημερινό ψωμί τους και συνεχώς εργάζονται γονατισμένες στη γη. Σκάβουν, θερίζουν, ζυμώνουν, στριμωγμένες ανάμεσα σε άνδρες και παιδιά, ζουν μέσα σε τρύπες και καλύβια με αχυροσκεπές.
Αλίμονο! Πραγματικά υπάρχουν μέσα στον κόσμο πλήθος από εμπόρισσες που κάθονται όλη μέρα ανάμεσα σε κούνιες και κιβώτια με ζάχαρη, αγρότισσες που αρμέγουν, άθλιες γυναίκες που δουλεύουν σαν ζώα ή ξεπατώνονται στα εργοστάσια, που κουβαλάνε ασταμάτητα βαριά φορτία, αξίνες και κοφίνια, υπάρχουν στα αλήθεια αυτά τα ταπεινά ανθρώπινα πλάσματα, στα οποία η ψυχική ζωή, τα οφέλη της μόρφωσης, οι θελκτικές θύελλες της καρδιάς είναι απλησίαστος παράδεισος. Αυτές κι ας έχουν ανθρώπινη φυσιολογία κανονικά για ένα φυσιολόγος θα πρέπει να ταξινομηθούν στο είδος του ουρακοτάγκου".



Η μεγάλη απειλή για τον έγγαμο βίο των ανδρών απαντάνται στους εργένηδες. Αυτοί σε αντίθεση με τους συζύγους είναι ωραίοι και έχουν τον τρόπο και τον χρόνο για να κατακτήσουν τις καρδιές των παντρεμένων γυναικών. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία τα οποία παρέχει ο συγγραφέας υπάρχουν τρία εκατομμύρια πεινασμένοι, νεαροί εργένηδες και μόλις τετρακόσιες χιλιάδες αισθαντικές κυρίες έτοιμες να γίνουν βορά για να κορέσουν την πείνα τους.
Από την άλλη οι κατηγορίες των κερατάδων συζύγων, συνίστανται σε όσους εργάζονται πολύ και είναι υποχρεωμένοι να λείπουν πολλές ώρες από το σπίτι τους, είναι καπνιστές, έχουν ξινισμένα μούτρα, μοιάζουν άπλυτοι, όσοι είναι παντρεύονται νεαρές κοπέλες ενώ οι ίδιοι είναι σε προχωρημένη ηλικία και όσοι είναι υπέρ του δέοντος τυραννικοί. Όπως αναφέρει ο συγγραφέας σε ένα από τα αξιώματά του "η γυναίκα πρέπει να είναι μια σκλάβα καθισμένη επάνω σε χρυσό θρόνο". Αν αυτοί οι υποψήφιοι κερατάδες θέλουν να αποφύγουν τα χειρότερα πρέπει οπωσδήποτε να ακολουθήσουν μια σειρά από συνταγές που αφειδώς εκθέτει ο συγγραφέας. Πχ:
"Να επιτρέπει κανείς στη γυναίκα του να διαβάζει βιβλία που διαλέγει η ίδια! Αυτό είναι σαν να ρίχνεις φωτιά στα άχυρα. Είναι ακόμα χειρότερο, γιατί έτσι φαίνεται σαν να την ενθαρρύνεις να διαχωρίσει τον εαυτό της από εσένα, να ζει σε έναν φανταστικό κόσμο, σε έναν παράδεισο. Γιατί τί διαβάζουν οι γυναίκες; Έργα του πάθους τις "Εξομολογήσεις" του Ρουσσώ, ρομάντζα και όλα εκείνα τα έργα που επηρεάζουν την ευαισθησία τους. Δεν τους αρέσουν τα επιχειρήματα, ούτε οι ώριμοι καρποί της γνώσης. Έχεις αναλογιστεί ποτέ σου, τα αποτελέσματα αυτών των ποιητικών αναγνωσμάτων;"



Στις συζύγους πρέπει επίσης να επιβάλλεται ειδική δίαιτα:
"Πρέπει να αποφεύγει να επιβαρύνει το ντελικάτο της στομάχι και τον ραφιναρισμένο της ουρανίσκο καταναλώνοντας τροφές όπως το μοσχάρι και το αρνί. Υπάρχει τίποτε αγνότερο στον κόσμο από τα λαχανικά, τα πάντα φρέσκα και αρωματικά, εκείνα τα πολύχρωμα φρούτα, τον καφέ, την μυρωδάτη σοκολάτα, τα πορτοκάλια, τους αραβικούς χουρμάδες και τα μπισκότα Βρυξελλών, όλα αυτά τα πλήρη και κομψά φαγητά που προκαλούν ικανοποιητικά αποτελέσματα και χαρίζουν στη γυναίκα έναν αέρα μυστηριακής αυθεντικότητας;"



Άλλα ρεμέντια που προτείνει ο συγγραφέας είναι ζεστά μπάνια, αφαιμάξεις με βδέλες κτλ. Και καταλήγει:
"Αυτό είναι ένα ακριβές παράδειγμα του δεσποτισμού με τον οποίο οφείλες να διαμορφώσεις και να αναδιαμορφώσεις τη γυναίκα σου. Η σύζυγος είναι ένα περιουσιακό στοιχείο, κομμάτι από τα έπιπλά σου, καθώς η ιδιοκτησία αποτελεί τα εννιά δέκατα του νόμου. Για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους η γυναίκα αποτελεί απλώς ένα εξάρτημα του άνδρα, οπότε κόψε και ράψε αυτό το αντικείμενο κατά το κέφι σου. Σου ανήκει με κάθε πιθανή έννοια. Μη δίνεις σημασία στις μουρμούρες της, τα κλάματα και τις αγωνίες της. Η φύση την όρισε για τη δική σου χρήση, για μπορεί να υποφέρει τα πάντα - παιδιά, καημούς, χτυπήματα και πόνους από τον άνδρα".



Ιδιαίτερη σημασία δίνει επίσης ο συγγραφέας στους γυναικείους πονοκεφάλους:
"Οι πονοκέφαλοι είναι μια ασθένεια που εξασφαλίζει στις γυναίκες αναρίθμητες δυνατότητες. Αυτή η αδιαθεσία, η οποία είναι ευκολότερο να την υποκριθούν, γιατί δεν την ακολουθεί καμία συγκεκριμένη συμπτωματολογία, απλά απαιτεί να σου πουν "έχω πονοκέφαλο". Η γυναίκα σε εμπαίζει και δεν υπάρχει κανένας στον κόσμο που να μπορεί να φέρει αντίλογο στο κρανίο της, ούτε η αφή, ούτε η οπτική εξέταση μπορούν να το αγγίξουν. Επιπλέον ο πονοκέφαλος είναι, κατά την γνώμη μας, η βασίλισσα των ασθενειών, το πιο ευχάριστο και τρομερό όπλο που οι γυναίκες επιστρατεύουν ενάντια στους άνδρες τους".



Στη συνέχεια ο συγγραφέας καταλήγει να παρηγορεί τους απατημένους συζύγους, όσους δεν τα κατάφεραν να ακολουθήσουν με επιτυχία τις συμβουλές του αναφέροντας κάποιες αποζημιώσεις που προκύπτουν μέσα από τέτοιες ατυχείς περιστάσεις. Έτσι ένας στείρος άνδρας μπορεί να αποκτήσει τον πολυπόθητο διάδοχο, να βρει έναν σύμμαχο στα επαγγελματικά του, ένα προστάτη και υπερασπιστή από άλλους επίδοξους μνηστήρες κτλ.
Στο τέλος σε ένα ξέσπασμα απαισιοδοξίας με το στόμα ενός από τους ανώνυμους ήρωες τα παραδείγματα των οποίων παραθέτει σκόρπια μέσα στο έργο του καταλήγει:
"Δεν υπάρχει αγάπη. Δεν αποτελεί καν συναίσθημα είναι απλώς μια ατυχής αναγκαιότητα, κάπου ανάμεσα στις σωματικές και τις ψυχικές ανάγκες".
Αυτή η πραγματεία - σάτιρα περί του έγγαμου βίου και της μοιχείας, είναι δύσκολο να χωνευτεί. Καταλήγει να γίνεται ενοχλητική σε σημείο που δεν οφελεί κανένα από τα δύο φύλα. Και δεν θέλω να φανταστώ την περίπτωση που κάποιος ανόητος θα έπαιρνε όλες αυτές τις υπερβολές στα σοβαρά. Πολύ φοβάμαι πως πέρα από το προφανές του πράγματος ο Balzac βρίσκει την ευκαιρία να εκφράσει εδώ έναν μύχιο μισογυνισμό. Ίσως γι' αυτό στην πορεία προτιμούσε να βασανίζει τις ηρωίδες του. Και πάντα είχε την τάση να διακρίνει το άσχημο και να το αναδεικνύει. Και στον Zola είχα παρατηρήσει το ίδιο. Οι αρνητικές πλευρές της ζωής, τα άσχημα, οι ατυχίες και οι δυστυχίες ήταν πάντα το φόρτε των ρεαλιστών. Όμως η ζωή δεν είναι μόνο ψέμα και υποκρισία. Φυσικά και υπάρχει και η πίστη, η αφοσίωση, η αγάπη και αυτή ακόμα η ευτυχία. Και σε τελική ανάλυση, τουλάχιστον στην εποχή μας, καλύτερα ένα ζευγάρι να χωρίζει και αν μπορεί να διασώσει μια καλή συνεργασία, σε περίπτωση που προκύπτει το ζήτημα της ανατροφής των παιδιών. Κι αυτό δεν δουλέψει τότε μια λύση απομένει:












avatar
Νικολέτα Μποντιόλη

Posts : 127
Join date : 2016-08-29
Location : Παντού!

View user profile

Back to top Go down

View previous topic View next topic Back to top

- Similar topics

 
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum